Fot: Biuro Kwiatowe Holandia

Storczykami lub orchideami przyjęto nazywać wszystkie rośliny z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Zalicza się do niej ponad 100 rodzajów, w tym liczba znanych gatunków oceniana jest na 3500. Wszystkie storczyki to byliny, czyli wieloletnie rośliny zielne, o rozmaitej budowie i pokroju.
Storczyki rosną na obu półkulach. Najwięcej można ich znaleźć w klimacie tropikalnym, w nieprzeniknionych lasach równikowych Ameryki Południowej i Środkowej oraz południowo - wschodniej Azji. Tam najczęściej bytują na gałęziach drzew - są to tzw. Epifity.

Gatunki rosnące w klimacie umiarkowanym - również w Polsce - mają zwykle niewielkie rozmiary i korzenią się w ziemi. Jednym z nich jest obuwik, która można uprawiać jako bylinę w ogrodzie.
W naszych kwiaciarniach najbardziej znane i wykorzystywane są cięte storczyki egzotyczne uprawiane wyłącznie w szklarnich lub sprowadzane z giełd Europy Zachodniej. Mają one okazałe kwiaty o fantazyjnych kształtach i najróżniejszych kolorach, a także odpowiednio wysoką cenę (ze względu na koszty uprawy). Powodzeniem cieszą się również storczyki doniczkowe.

Dlaczego tak piękne?

Najwspanialej rozwiniętym organem storczyków jest kwiat. Składa się on z trzech zewnętrznych działek kielicha i trzech wewnętrznych płatków korony, z których jeden różni się rozmiarami oraz kształtem od pozostałych i zwany jest warżką. Jej osobliwy kształt, zdumiewająca różnorodność ubarwienia, a także często występujące owłosienie, nie jest przypadkowe. Celem jest zwabienie i ułatwienie siadania owadom. Storczyki mają bowiem najbardziej skomplikowane ze wsystkich roślin systemy zapylania. Prawie każdy gatunek ma swojego "zapylacza". Daltego niektóre kwiaty do złudzenia przypominają samiczki owadów. Wydzielają też taki samm zapach. Oszukane samce przysiadają na kwiatach przenosząc przy okazji pyłek.

Rodzaje odmiany i gatunki.

W obrębie jednego gatunku pojawiają się coraz to nowe storczyki o odmiennym kształcie i barwie. Ta ogromna różnorodnośc oraz duża zmienność (wynikająca z łatwości krzyżowania) sprawiają, że trudno je podzielić na grupy.
Do najbardziej cenionych w bukieciarstwie storczyków należą następujące rodzaje:

• Pafiopedilum, czyli sabotek (Paphio-pedilum) - przeważnie storczyki gruntowe o liściach jajowatych, zielonych lub plamistych. kwiaty zwykle wyrastają pojedynczo na długich, bezlistnych łodygach. Płatki skórzaste, wąskie w różnych kolorach, często nakrapiane. Warżka rozdęta w kształt trzewiczka (sabotka) o wąskim ujściu. W sprzedaży pojawiają się odmiany Paphiopedilum insigne, Paphiopedilum callosum i Paphiopedilum hybridum.
  
• Cymbidium - storczyki nadrzewne lub gruntowe o długich wąskich liściach. kwiaty zebrane w długie grona osadzone są na sztywnej łodydze. W sprzedaży występują liczne odmiany mieszańcowe pochodzące m.in. od Cymbidnium lowianum (oliwkozielone ze szkarłatną warżką)
  
• Dendrobium - zarówno storczyki gruntowe, jak i epifityczne. Okazałe kwiaty w różnych barwach, kształtach i wielkościach zebrane są w grona lub wiechy
• Felenopsis (Phalaenopsis) - storczyk nadrzewny o szerokich, podłużnie eliptycznych liściach. kwiaty kształtem przypominające motyle, zebrane sa w liźne wiechy lub grona na długich łodygach. W produkcji kwiaciarskiej zastosowanie mają mieszańce w róznych odcieniach bieli, różu, czerwieni lub fioletu i żółci oraz we wszystkich kombinacjach tych kolorów.
  
• Katleja (Cattleya) - mieszańce te są epifitami o dużych, wonnych kwiatach zebranych w grona na krótkich szypułkach. Zachwycają one oryginalną formą i piękna barwą. Praktyczne zastosowanie w produkcji kwiaciarskiej mają mieszańce Brassocatleya i Brassolaeliaeliocatleya (duże kwiaty z postrzępioną warżką) oraz Laeliocatleya (białe. Żółte, fioletowe i czerwone).
  
• Oncidium - storczyki te należą do różnych siedlisk - zarówno gruntowych, epifitycznych, jak i naskalnych. Małe kwiaty z okazałą wargą zebrane są w długie grona lub wiechy. Najczęściej spotyka się je w kolorze żółtym, białym i purporoczerwonym.
  
• Vanda - storczyki epifityczne o grubych, pojedynczych pędach, na wierzchołkach których znajdują się skórzaste, często klapowane lub wcięte liście. kwiaty zebrane w grona, są duże o bogatej gamie barw, często z charakterystyczną siatką na płatkach i z małą warżką.

Fot: Biuro Kwiatowe Holandia

• ślimaki które żeruja w nocy i chętnie żywią się korzeniami;
  
• tarczniki i wełnowce - bardzo uciążliwe, odporne i trudne do zwalczania;
  
• przędziorki - pierwszym objawem żerowania (głównie na dendrobium czy felenopsis) są przejaśnienia na blaszkach liściowych, liście następnie opdają.

• wirusowe - chore egzempalrze trzeba natychmiast usunąć;
  
• bakteriozę storczyków i zgorzelową plamistość - niszczy ona przede wszystkim korzenie u roślin nadmiernie podlewanych; rośliny należy przesadzać.

Zbiór kwiatów

kwiaty lub kwiatostany storczyków ścina się dopiero w kilka dni po ich rozwinięciu, najczęściej 3-4 dni po twarciu pęków. Trwałość ich jest wtedy znacznie większa, sięgająca nawet kilku tygodni (3-5). Natychmiast po ścięciu muszą być wstawione do wody.

Przechowywanie

Storczyki z rodzajów: Cattleya, Phalaenopsis i Dendrobium przechowuje się na mokro, w temperaturze 7-10 stopni Celsjusza przez około 2 tygodnie. Dla Phalaenopsis zalecane jest przed przechowywaniem 24-godzinne kondycjonowanie, czyli wstawienie do roztworu Chrysalu-RVB, zaś dla Dendrobium i Catleya do roztworu Chrysalu -AVB.
Storczyki z rodzajów Paphiopedilum i Cymbidium przechowujemy również na mokro w temperaturze 0,5 - 4 stopni Celsjusza przez 2-3 tygodnie. Po pięciu trzeba je kondycjonować przez 24 godziny w roztworze Chrysalu -AVB.

Serwis prasowy Kwartalnik Bukiety
Bukiety
Nr (15) 2001

Nowy numer już w kioskach  

powrót